Srebrenica  jonë

A ka njeri
Që nuk i dhemb shpirti
Kur dëgjon
Për Srebrenicën?
Shpirti më dhemb
Si për Tivarin,
Për Mejen,
Për Reçakun ...

Përkulem para jush
Mentarët e mi
Lexuat
Mendjën e tërbueme,
Ndaluat
Edhe një Tivar pas Tivarit,
Një Srebrenicë
Para Srebrenice!
Tivari im, Srebrenica ime.

E di pse këndon qyqja

Kryq e tërthor i rashë Shqipërisë
ta gjeja një njeri
që kërkoja
që ruan kthjelltësinë e krojeve e krenarinë
e majave, nuk qëllon në ballë njeriu që do
të ngrihet mbi vetveten,
për inat
nuk bëhet Dri
që ndan përgjysmë edhe trupin e tij.

E di pse këndon qyqja!

Është mirë të dihet kush është
më i vjetër se historia,
Lekën e Madh kush e lindi
Shën Hjeronimi ynë
Krishterimit udhë i hapi në Iliri
Te-Deumin e meshës së të dielës
kush e shkroi,
Gonxhja çeli, u lut dhe shkoi,
Për Prishtinën
koha është
ta kuptojmë atë që dimë,
ku jemi nisur
pse nuk mbërrijmë,
Për Vlorën, kush e preu orēn,
Mbi Prishtinë cilët shtinë,
Currit jetën kush ia curroi,
Gurakuqit ballin kush ja skuqi...

E di pse këndon qyqja

Përderisa vetë ta qëllojmë njeriun
që Dora e zezë e huqi
përderisa nuk e largojmë urrejtjen
me dashuri nga shpirti
a të bëhemi tok,
a të bëhemi tokë!

'Fjala', Janar-Shkurt, '99, Prishtinë

Filistinë, qaj për mua

Zonjë e madhe
Me vdekjen më afër se këmisha
E grisur në trup,
Qan me ngashërim
Deri në kup të qiellit,
Filistinë qaj edhe për mu'
Nuk e thashë një fjalë nga ferri
Me t'shpëtu'.

Nuk ka fjalë
Që e mban dhembjen tënde.

Ditën për diell
Në çdo hap bie një nënë,
Në çdo hap një fëmijë bie
Me shikim kah qielli,
Pas tij bie edhe një tjetër,
Edhe një...
Edhe një...
Përbindëshat nuk fshihen më,
E thanë,
"Të gjithë... të shkojnë në hanë"
Deri në frymën e fundit.
- Fryma e fundit e njerëzimit!

Filistinë, qaj edhe për mu',
Nuk e thashë një fjalë
Nga ferri me t'shpëtu'.

Nuk ka fjalë që nuk thyhet
Nga pesha,
Si një fije bari, te këmbët
E dhembjes sate,
E të mos ngritet përsëri.

Qielli mbi kokë
Ndal frymën,
Dritën në fund të syve
Me t'shpëtu
Filistinë,
Ti shtrijë duart nga këtu.

Cry for me, Palestine

Great lady
With the death closer than a torn shirt
on the body
Who weeps with aching sobs that reach the havens,
Palestine, cry for me too
I spoke no word from hell
To save you.

There are no words
That can hold the weight of your pain.

In broad daylight
At every step a mother falls,
At every step a child falls looking
Toward the sky,
Behind him another falls,
And another...
And another...

The monsters hide no more,
They said "All can go... to the moon"
Until the last breath.
- The last breath of humanity.

Palestine, cry for me too,
I spoke no word
From hell to save you.

There are no words
that do not break under the weight
like a blade of grass,
At the feet of your sorrow
And not rise again.

The sky above
Holds its breath,
To save the light at the end
Of your eyes
Palestine
My hands reach out for you!

Danubi i kuq

Kolon në kolonë
Shkoni kah keni ardhë
Të gjunjëzoheni nga frika
Para totemit tuaj
Të fundit e të parë.

Udhës
Mos pini ujë nga toka
Ujë mos pini
Nëse nuk keni ma etje
Të pini gjak
Shqiptar
Që rrjedh nga dhembja
E fëmijëve
Nga frigoriferi i mbytur
Në Danubin e kuq
Që dridhej e dridhej
Nuk ka mundur ta përbijë,
Nuk ka mundur ta fsheh krimin,
Më të tmerrshëm se tmerri,
Që i zuri frymën,
E i mbet në fyt,
Më nuk mundi të qetësohej
Humbi besimin në njeri.
Rrjedh nga sytë e kaltër
Të vashave
Te lidhura me gur rreth qafe
Hedhur në bunar
Mbyt, për së gjalli mbyt,
Veç pse ishin shqiptarë.

Sa vështirë me folë!

Mos pini ujë nga toka
Një herë ju thash,
Se bëheni me gjak
Ka të ngjarë
Të hani njeri-tjetrin
Si ujqit
Mjafton një njollë e kuqe
Në fytyrën e tjetrit
Për ta parë.
Sa vështirë me folë,
Dhe kujt po i flas!? 

Odë për prijësin

Botën e zgjove
Adem i Prekasit,
Rrënjë e zjarrtë e fisit
Krahu i djathtë i visit
Flakë e feniksit,
Hije të ka maja e plisit
Mbi ballin e prijësit.
Si kurorë e lisit!


Jeta është fjala më e lirë

Erdhën bashkë me natën.





Erdhën nga përrallat

E zeza bizantine

Të mos lënë gjë pa bërë.





Në Grand i mbanin varur fjalët

Nuk i shërbejmë shqiptarët,

Kroatët,

e qentë.

E qentë si policia ndërseheshin

Mbi fëmijët e zjarrtë

Pse nuk u shuan

Edhe pasi i dogjën me Sarin e Tabun,

E detyroheshin t’i gëlltisnin fletët e librit

me to po u zunë,

Do t’a pësojnë më keq se fëmija

që me thikë

ia shkruan katër S në kraharor,





Më keq se vajza që i këputën veshin

bashkë me vath,

Se mësuesi që e mbytën në polici

pse u mësonte shkronjat fëmijëve

E me to pastaj do të bënin: Liri!





Jeta jonë është fjala më e lirë serbe.





Erdhën bashkë me natën

Të mos lënë gjë pa bërë

Po ta shkelin tokën e shkrumbojnë

çka lëviz kokën ia shkurtojnë

po ta zunë ditën t’i nxjerrin sytë

-me tre gishta të verbojnë

në vatrën tënde po të behet zotëri

sheh vdekjen me sy

fqiun e vet e lidh së pari

dorën e djathtë që ushqente zogjët

e penës, ia këput duke qeshur

dhe vazhdon rituali,

që nuk kënaqet kurrë

as kur rrjep për së gjalli.





O Zot ku je?!





Ec e ço rrëfimin deri në fund

me fjalë që kullojnë – hata

sa edhe bota e shurdhët dëgjoi

ata janë në gjendje të bëjnë gjithçka.





Nga frika se do mbijë jetë e re,

Me ditë kufomat s’lejohen të varrosen as në arë,

fëmijë, gra, pleq shpërndarë,

dhe foshnja

thith gjiun e nënës së vrarë.





Edhe në natën më të zezë

Yjet ndrijnë,

ndrijnë më shumë!





(Botuar në: ‘Gazetë e re Shqiptare’, 3 Mars 1999)

Liqeni

Këtu ishte liqe, Iliri

Shkrimet e gurta thonë

Priti e më priti

E nuk shkoi

Lamtumirë pa më thënë,

Edhe unë

Këtu do e pres

Le të vijë kur të vijë

Me një frymë

Kuajt e bardhë do t’i shalojë përsëri.

Heroi për Heronjtë

Profesor  Fehmi Agani njihet si udhëheqës me autoritet integrues i lëvizjes për Republikën e Kosovës, i lëvizjes paqësore aktive për pavarësi e deri te lufta për çlirimin e Kosovës. Autoriteti i tij ka mundësuar bashkëpunimin dhe bashkimin në një lëvizje paqësore aktive në mes të krahut ‘të majtë’ dhe krahut ‘te djathte”, qe ai i shihte si krahët e një trupi. Ka pas bashkëpunim  me një rreth të gjerë veprimtarësh të çështjes kombëtare. Profesor Fehmi Agani ka pas bashkëpunim më të ngushtë me  Heroin Sali Çekajn. Përmes Profesorit jam njoftuar edhe unë me Saliun, për të vazhduar bashkëpunimin kryesisht në Gjermani, ku vepronte në një rreth veprimtarësh të shquar patriotik e intelektual si: Hafiz  Gagica, Donika Gërvalla, Agim Kamberi me shumë të tjerë, përkatësisht në Shqipëri.

Herën e fundit jam takuar me Sali Çekajn, strategun e luftës së UCK-se dhe luftës në Koshare,  të shoqëruar nga Agim Ramadani, në  Tiranë, në  periudhën  në  mes konferencës së Rambujesë – siç e ka shënuar takimin edhe Saliu në ditarin e vet të luftës.

I  matur, i përgjegjshëm dhe i vendosur si përherë, që në fillim të bisedës e pat shprehur brengën e madhe për ushtrinë çlirimtare brenda territorit të Kosovës të stacionuar rreth Koshares.: “Qe shtatë ditë ushtria në front na ka mbet pa bukë e kryeministri i Kosovës na end rrugëve,  nuk na jep mbështetjen e nevojshme materiale për armatim e barna…”, si dhe brengën se ndërprerja e përkohshme e bisedimeve në Rambuje do të jetë një mundësi më shumë për ri pozicionimin e forcave serbe në Kosovë, me pasoja të papara për popullatën.

Në të ndarë, duke ditur edhe admirimin dhe respektin e madh të Saliut për Profesor Fehmiun, me të cilin mbante komunikimin e vazhdueshëm, madje edhe nga pozicionet vëzhguese në front, premtova se do angazhohem që së shpejti, në kohë të përshtatshme për ta, kur të vijnë për furnizime, do provoj që të takohemi së bashku edhe me Profesorin, që  po ashtu fliste me plotë respekt për Saliun. Në këtë takim të përzemërt fjalët e fundit ishin të Agimit (Ramadanit): Të fala Profesorit për  të cilin kam respekt të veçantë edhe unë. I thuani që herën e ardhshme ne do ju takojmë në Prishtinë dhe kafet e para do ti pimë së bashku.

Një ditë më vonë u takova me Profesorin në  Prishtinë, si zakonisht në mëngjes, dhe bisedat i zhvillonim kryesisht duke ecur. Ja përcolla të falat e përzemërta të Saliut dhe Agimit, por edhe brengat e tyre dhe vështirësitë që ju krijoheshin nga ata qe do duhej ti përkrahnin – Brenga që nuk ishin diçka e re për te. Me që nuk njiheshin me Agimin (Ramadanin), Profesori më pyeti: si tu duk?… Më kujtohet që iu përgjigja, në mes tjerash: Agimi (Ramadani) edhe si ushtarak, edhe si njeri e edhe si patriot mu duk si me qenë shpirt binjak me Saliun (Çekajn), sa të qetë aq edhe me karakter të fortë.

“E po atëherë i thuaj se me pa durim pres që me te dhe Saliun të pimë kafe në Prishtinë. Dhe thuaju le të nguten, mos të na presin kafet” më tha Profesori me stilin e tij origjinal dhe të papërsëritshëm  të  komunikimit.

Lufta u përshkallëzua edhe me. Prishtina si krejt Kosova pothuajse u zbraz. Profesori me zonjën e tij Sadijen dhe djalin e madh, Mentorin, ende nuk kishin bërë ball ta lëshojnë shtëpinë e vet në Prishtinë –  tregonin gjatë takimeve  Zonja Sadije me Mentorin.

Në lajmet e TV Tiranës Profesori dëgjon për vrasjen e Agimit (Ramadanit) dhe Saliut (Çekajt).

Si shpirt njeriu që ishte dhe nga dhembja e madhe për vrasjen e ushtarëve të mëdhenj të lirisë, Profesori shkrehet në vaj. Të shqetësuar për gjendjen e Profesorit, zonja dhe djali shpejtojnë ta ndihmojnë.

Çka ka ndodhë Fehmi? – e pyet Zonja e tij. – Është vrarë Sali Çekaj dhe Agim Ramadani, përgjigjet Profesori. Emri i Sali Çekajt ka qene i njohur për familjen e Profesorit.

– Po kush është Agim Ramadani- vazhdon me pyetje. Profesori i përgjigjet: Nuk e kam njohur personalisht por Agimi (Hyseni) më ka folur për te. Duke provuar ta qetësojë Profesorin, në at gjendje të rëndë që e ka pare duke dënesur, bashkëshortja e tij vazhdon: ‘Po si po qanë kështu për njeriun që nuk e ke njohur? ‘Po vriten me mija e ti po qan për dy ’Përgjigja e Profesorit, në at gjendje të rëndë  ka qenë: ‘E lumja ti që nuk e di se çfarë burrash kemi humbur sot”, duke e përsëritur në mes të dënesjeve:

’Lum njerëzit që nuk e dinë se kush është vrarë sot’!

Këto ishin nga fjalët e fundit të Heroit për Heronjtë.