Great lady
With the death closer than a torn shirt
on the body
Who weeps with aching sobs that reach the havens,
Palestine, cry for me too
I spoke no word from hell
To save you.
There are no words
That can hold the weight of your pain.
In broad daylight
At every step a mother falls,
At every step a child falls looking
Toward the sky,
Behind him another falls,
And another...
And another...
The monsters hide no more,
They said "All can go... to the moon"
Until the last breath.
- The last breath of humanity.
Palestine, cry for me too,
I spoke no word
From hell to save you.
There are no words
that do not break under the weight
like a blade of grass,
At the feet of your sorrow
And not rise again.
The sky above
Holds its breath,
To save the light at the end
Of your eyes
Palestine
My hands reach out for you!
Category: Poezi
Danubi i kuq
Kolon në kolonë
Shkoni kah keni ardhë
Të gjunjëzoheni nga frika
Para totemit tuaj
Të fundit e të parë.
Udhës
Mos pini ujë nga toka
Ujë mos pini
Nëse nuk keni ma etje
Të pini gjak
Shqiptar
Që rrjedh nga dhembja
E fëmijëve
Nga frigoriferi i mbytur
Në Danubin e kuq
Që dridhej e dridhej
Nuk ka mundur ta përbijë,
Nuk ka mundur ta fsheh krimin,
Më të tmerrshëm se tmerri,
Që i zuri frymën,
E i mbet në fyt,
Më nuk mundi të qetësohej
Humbi besimin në njeri.
Rrjedh nga sytë e kaltër Të vashave Te lidhura me gur rreth qafe Hedhur në bunar Mbyt, për së gjalli mbyt, Veç pse ishin shqiptarë.
Sa vështirë me folë!
Mos pini ujë nga toka Një herë ju thash, Se bëheni me gjak Ka të ngjarë Të hani njeri-tjetrin Si ujqit Mjafton një njollë e kuqe Në fytyrën e tjetrit Për ta parë.
Sa vështirë me folë,
Dhe kujt po i flas!?
Odë për prijësin
Botën e zgjove
Adem i Prekasit,
Rrënjë e zjarrtë e fisit
Krahu i djathtë i visit
Flakë e feniksit,
Hije të ka maja e plisit
Mbi ballin e prijësit.
Si kurorë e lisit!
Jeta është fjala më e lirë
Erdhën bashkë me natën.
Erdhën nga përrallat
E zeza bizantine
Të mos lënë gjë pa bërë.
Në Grand i mbanin varur fjalët
Nuk i shërbejmë shqiptarët,
Kroatët,
e qentë.
E qentë si policia ndërseheshin
Mbi fëmijët e zjarrtë
Pse nuk u shuan
Edhe pasi i dogjën me Sarin e Tabun,
E detyroheshin t’i gëlltisnin fletët e librit
me to po u zunë,
Do t’a pësojnë më keq se fëmija
që me thikë
ia shkruan katër S në kraharor,
Më keq se vajza që i këputën veshin
bashkë me vath,
Se mësuesi që e mbytën në polici
pse u mësonte shkronjat fëmijëve
E me to pastaj do të bënin: Liri!
Jeta jonë është fjala më e lirë serbe.
Erdhën bashkë me natën
Të mos lënë gjë pa bërë
Po ta shkelin tokën e shkrumbojnë
çka lëviz kokën ia shkurtojnë
po ta zunë ditën t’i nxjerrin sytë
-me tre gishta të verbojnë
në vatrën tënde po të behet zotëri
sheh vdekjen me sy
fqiun e vet e lidh së pari
dorën e djathtë që ushqente zogjët
e penës, ia këput duke qeshur
dhe vazhdon rituali,
që nuk kënaqet kurrë
as kur rrjep për së gjalli.
O Zot ku je?!
Ec e ço rrëfimin deri në fund
me fjalë që kullojnë – hata
sa edhe bota e shurdhët dëgjoi
ata janë në gjendje të bëjnë gjithçka.
Nga frika se do mbijë jetë e re,
Me ditë kufomat s’lejohen të varrosen as në arë,
fëmijë, gra, pleq shpërndarë,
dhe foshnja
thith gjiun e nënës së vrarë.
Edhe në natën më të zezë
Yjet ndrijnë,
ndrijnë më shumë!
(Botuar në: ‘Gazetë e re Shqiptare’, 3 Mars 1999)
Liqeni
Këtu ishte liqe, Iliri
Shkrimet e gurta thonë
Priti e më priti
E nuk shkoi
Lamtumirë pa më thënë,
Edhe unë
Këtu do e pres
Le të vijë kur të vijë
Me një frymë
Kuajt e bardhë do t’i shalojë përsëri.
Miku im
Dymijë vjet shkuan miku im
E dita pa ty nuk paska fund,
A mbet ndonjë yll pa u shuar
Kur qielli ra e bota u tund!
Heroi për Heronjtë
Profesor Fehmi Agani njihet si udhëheqës me autoritet integrues i lëvizjes për Republikën e Kosovës, i lëvizjes paqësore aktive për pavarësi e deri te lufta për çlirimin e Kosovës. Autoriteti i tij ka mundësuar bashkëpunimin dhe bashkimin në një lëvizje paqësore aktive në mes të krahut ‘të majtë’ dhe krahut ‘te djathte”, qe ai i shihte si krahët e një trupi. Ka pas bashkëpunim me një rreth të gjerë veprimtarësh të çështjes kombëtare. Profesor Fehmi Agani ka pas bashkëpunim më të ngushtë me Heroin Sali Çekajn. Përmes Profesorit jam njoftuar edhe unë me Saliun, për të vazhduar bashkëpunimin kryesisht në Gjermani, ku vepronte në një rreth veprimtarësh të shquar patriotik e intelektual si: Hafiz Gagica, Donika Gërvalla, Agim Kamberi me shumë të tjerë, përkatësisht në Shqipëri.
Herën e fundit jam takuar me Sali Çekajn, strategun e luftës së UCK-se dhe luftës në Koshare, të shoqëruar nga Agim Ramadani, në Tiranë, në periudhën në mes konferencës së Rambujesë – siç e ka shënuar takimin edhe Saliu në ditarin e vet të luftës.
I matur, i përgjegjshëm dhe i vendosur si përherë, që në fillim të bisedës e pat shprehur brengën e madhe për ushtrinë çlirimtare brenda territorit të Kosovës të stacionuar rreth Koshares.: “Qe shtatë ditë ushtria në front na ka mbet pa bukë e kryeministri i Kosovës na end rrugëve, nuk na jep mbështetjen e nevojshme materiale për armatim e barna…”, si dhe brengën se ndërprerja e përkohshme e bisedimeve në Rambuje do të jetë një mundësi më shumë për ri pozicionimin e forcave serbe në Kosovë, me pasoja të papara për popullatën.
Në të ndarë, duke ditur edhe admirimin dhe respektin e madh të Saliut për Profesor Fehmiun, me të cilin mbante komunikimin e vazhdueshëm, madje edhe nga pozicionet vëzhguese në front, premtova se do angazhohem që së shpejti, në kohë të përshtatshme për ta, kur të vijnë për furnizime, do provoj që të takohemi së bashku edhe me Profesorin, që po ashtu fliste me plotë respekt për Saliun. Në këtë takim të përzemërt fjalët e fundit ishin të Agimit (Ramadanit): Të fala Profesorit për të cilin kam respekt të veçantë edhe unë. I thuani që herën e ardhshme ne do ju takojmë në Prishtinë dhe kafet e para do ti pimë së bashku.
Një ditë më vonë u takova me Profesorin në Prishtinë, si zakonisht në mëngjes, dhe bisedat i zhvillonim kryesisht duke ecur. Ja përcolla të falat e përzemërta të Saliut dhe Agimit, por edhe brengat e tyre dhe vështirësitë që ju krijoheshin nga ata qe do duhej ti përkrahnin – Brenga që nuk ishin diçka e re për te. Me që nuk njiheshin me Agimin (Ramadanin), Profesori më pyeti: si tu duk?… Më kujtohet që iu përgjigja, në mes tjerash: Agimi (Ramadani) edhe si ushtarak, edhe si njeri e edhe si patriot mu duk si me qenë shpirt binjak me Saliun (Çekajn), sa të qetë aq edhe me karakter të fortë.
“E po atëherë i thuaj se me pa durim pres që me te dhe Saliun të pimë kafe në Prishtinë. Dhe thuaju le të nguten, mos të na presin kafet” më tha Profesori me stilin e tij origjinal dhe të papërsëritshëm të komunikimit.
Lufta u përshkallëzua edhe me. Prishtina si krejt Kosova pothuajse u zbraz. Profesori me zonjën e tij Sadijen dhe djalin e madh, Mentorin, ende nuk kishin bërë ball ta lëshojnë shtëpinë e vet në Prishtinë – tregonin gjatë takimeve Zonja Sadije me Mentorin.
Në lajmet e TV Tiranës Profesori dëgjon për vrasjen e Agimit (Ramadanit) dhe Saliut (Çekajt).
Si shpirt njeriu që ishte dhe nga dhembja e madhe për vrasjen e ushtarëve të mëdhenj të lirisë, Profesori shkrehet në vaj. Të shqetësuar për gjendjen e Profesorit, zonja dhe djali shpejtojnë ta ndihmojnë.
Çka ka ndodhë Fehmi? – e pyet Zonja e tij. – Është vrarë Sali Çekaj dhe Agim Ramadani, përgjigjet Profesori. Emri i Sali Çekajt ka qene i njohur për familjen e Profesorit.
– Po kush është Agim Ramadani- vazhdon me pyetje. Profesori i përgjigjet: Nuk e kam njohur personalisht por Agimi (Hyseni) më ka folur për te. Duke provuar ta qetësojë Profesorin, në at gjendje të rëndë që e ka pare duke dënesur, bashkëshortja e tij vazhdon: ‘Po si po qanë kështu për njeriun që nuk e ke njohur? ‘Po vriten me mija e ti po qan për dy ’Përgjigja e Profesorit, në at gjendje të rëndë ka qenë: ‘E lumja ti që nuk e di se çfarë burrash kemi humbur sot”, duke e përsëritur në mes të dënesjeve:
’Lum njerëzit që nuk e dinë se kush është vrarë sot’!
Këto ishin nga fjalët e fundit të Heroit për Heronjtë.
Është yni
(Në kujtim të Profesor Fehmi Aganit)
Thua se nuk ka më të shenjtë,
Më të shenjtë nuk ke parë
Që vijnë e ndajnë me ty
Gëzimin a pikëllimin që ke në sy.
Hëna kur bie,
Me një frymë të fluturojnë
Ëndrrën ta ndriçojnë
Me krahët e bardhë
Të ta çelin udhën
Me shpatën e paparë
Ujin e madh mes për mes për ta çarë.
Është Yni. Nuk është
Hera e parë që njeriu nuk bën ballë
Të shoh një Yll më lart
Se vetën.
Ani çka në shkriu jetën
Ballë për ballë me djall
Kur ne e kafshonim gjuhën
Që asnjë fjalë mos të na dal.
Vallë,
A nuk ka vend në qiell për të gjithë
Yjet që duan.
Ylli ynë natën ndriçoi
Fjala e tij natën shkurtoi
E zgjati ditën,
Pas çdo fjale zgjatej jeta
Plot dashuri.
Për çka është shkri’’
Deri në buzëqeshjen e fundit
Që mbulonte dhembjet e qiellit të ti’
Deri në frymën e fundit ndriçoj udhën
Të cilës vetë i kishte pri.
Treni i ndryshkur, treni i zi
Që e pat mësuar rrugën
Njëqind vjet sa njëmijë
Mes për mes varreve të,të parëve të mi
Duke hedh në qiell, duke hedh në det
Jetën e fundit në vatrën e vet,
Serbia, e zeza
I hodhi në tokë për m’i tretë
Ata pak që kishin mbetë
Pa frymë , pa nur
Djemtë mbështetur për mur
Dikush nuk heshti
U ngrit dikush
Dhe vetën ofroj,
Fëmijët e panjohur t’i shpëtojë.
Unë jo, ti jo, askush
Përveç tij,
Zogjtë që sapo kishin çelur sytë t’i lirojë
Në qiell fluturoi.
Aiii
A ka njeri që nuk e di
Emrin e tij.

Fole një fjalë
(Fehmi Aganit)
Fole një fjalë
Profesor
Fjalë që shëron,
Kurrë s’kemi pasur më pak
Kurrë s’kemi pasur më shumë
Plagë kur çdo unazë lëngon.
Fole një fjalë burrë i dheut
Si shkove udhës
Që të tjerët rrinin duke e ëndërruar
Me sy çelë e me sy mshelë,
kahdo që shkove
nga një kullë e ngrite,
Zogjtë i mësove të këndojnë,
të këndojnë shqip
Që përgjithmonë të jetojnë
Të lirë.
Udhës the, ruaju nga vetja
kur je në paqe me vetveten
Me të tjerët lehtë e ke,
Kah do që të shkosh
Merre rrugën për atdhe
Dëgjo,
Veten kush s’di ta dëgjojë,
S’di të dëgjojë as të tjerët
Shiko,
Veten shiko në sy,
kur nuk të shikon askush,
Në do të dish të vërtetën
A je vet apo tjetërkush.
Kur ta kesh mundur veten
Kur t’i kesh fituar të gjitha
Jetën e fjalës së fundit që shëron
Vazhdo sërish udhën e njeriut
Që kurrë nuk u ngi frymë,
Që nuk ka çka të humbë.
Fjala është jetë, Jeta është fjalë
Një fjalë
Fjal’ që peshon në vend të vet
Kush nuk mund ta luaj.
O më thuaj edhe njëherë,
Miku im,
Më thuaj ç’kemi të re,
Profesor,
fole një fjalë.
Ligjëronte si ai.
Para se ta shuanin
Barbarët.
Prishtinë, 1999.
Është ujku
Për ujkun me emër
Derën e shtëpisë
Nuk e hapi vetëm
Bia
E lamë hapur ne
Nga kjo anë, nga ajo anë
Bijtë nga shtëpia.
Kobi shëtit si n’shtëpi t’vet
Ku shkel shkrumbon
e shkreton
e del gur
Edhe për një mur
Që nuk shembet kurrë.